به گزارش نوداد ؛ جنگل های ارسباران با ۱۳۰ هزار هکتار وسعت در کناره جنوبی رود ارس و در شمال استان آذربایجان شرقی واقع شده است و یکی از زیباترین مناطق شمال غرب کشور بهحساب میآید. در گذشته ارسباران به محدوده وسیعی از رود ارس حدفاصل جلفا تا مغان و کوههای سبلان، بزقوش و سهند گفته میشد، اما در حال حاضر بنابر دلایل مختلف مثل تخریب جنگل و موارد اینچنینی، جنگل ارسباران در مرزهای شهرستان کلبیر، ورزقان و اهر محدود شده است.
ارسباران ،قره داغ،آرازبار و ، قراچه داغ، نامهای منطقهای کوهستانی و جنگلی در بخش شمالی استان آذربایجان شرقی است که میتوان آن را در گروه برترین مقاصد گردشگری طبیعی در کشور قرار داد. این سرزمین بسیار زیبا، بهرهمند از چشماندازهایی خارقالعاده، طبیعتی بکر و دستنخورده و دیدنیهایی مجذوبکننده است که مسافران و گردشگران را هنگام حضور در این منطقه با حیرت و شگفتی روبهرو میسازد. جالب است بدانید که بیش از ۷۰ هزار هکتار از اراضی ارسباران بهعنوان «ذخیرهگاه زیستکره»، در یونسکو به ثبت رسیده است. یونسکو کوهستانهای قفقازی ایران در نزدیکی مرز با کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان را ذخیرهگاه زیستکره عنوان کرده است. در واقع این محدوده بین مناطق خزری، مدیترانهای، قفقازی، کوههای مرتفع با بلندایی بالغ بر ۲۲۰۰ متر، دشتهای نیمهخشک، مراتع، جنگلها، علفزارهای آلپی، چشمهها و رودها قرار دارد.
سازمان یونسکو ارسباران را بهعنوان زیستکره معرفی کرده است. این زیستکره علاوه بر اینکه تحتتاثیر اقلیم مدیترانهای قرار دارد، در شعاع اقلیمهای خزری و قفقازی نیز واقع شده است و چون ارتفاع زیادی دارد، آب و هوای متفاوتی در آن حاکم است. بر اساس میانگینی ۲۰ ساله که از میزان بارش شهرستان کلیبر بهدست آمده است، در این منطقه سالانه ۴۶۱ میلیمتر بارش وجود دارد که اغلب آن نیز بهصورت برف است و همین موضوع باعث میشود که جویبارهای مختلفی در منطقه ایجاد شده و بهرودخانه ارس بریزند. گفتنی است که بخشی از تغذیه آبی این منطقه نیز مربوط به مه-بارش میشود که بر اساس آن تودهای مرطوب روی بخشی از منطقه حاکم میشود.
جنگل ارسباران تا پیش از این نامهای مختلفی را بهخود دیده است که در این بین میتوان به ارسبار، آرازبار، قره داغ یا قراچه داغ اشاره کرد. همان طور که از این نامها میتوان دریافت، اساس نامگذاری این منطقه روی رودخانه ارس (آراز) و کوه قرهداغ بوده است. علاوه بر مناظر زیبا، طبیعت بکر و حیوانات مختلف، در ارسباران شاهد تاریخی نسبتا طولانی هستیم و آثار بهجا مانده نیز حکایت از این موضوع دارند. البته فعلا اطلاعات تاریخی دقیقی در خصوص این منطقه ارائه نشده است و برای پی بردن بهتاریخ آن باید از طریق شهرهای اطرافش یا همان اهر و کلیبر وارد عمل شد.
یاقوت حموی حدود هشت صد سال پیش منطقه مذکور را جایی بین آذربایجان و اران معرفی میکند که بابک خرمدین در آن علیه معتصم شورش کرد. به گفته وی در این منطقه انارهایی با زیبایی بینظیر، انجیر و انگور بهعمل میآید که مردم محل آنها را در تنور خشک میکنند. زیرا بهدلیل لایه ضخیمی از ابر که اغلب اوقات در منطقه وجود دارد، امکان خشک کردن این میوهها زیر نور خورشید وجود ندارد.
