رئیس سازمان نظام پرستاری با اشاره به کمبود ۱۰۰ هزار نیروی پرستاری در کشور اعلام کرد: تاکنون وعدهای که ۵ ماه پیش برای استخدام پرستاران داده شده بود، عملی نشده است. همچنین، سازمان امور اداری و استخدامی هنوز مجوز جذب ۱۵ هزار پرستار را برای وزارت بهداشت صادر نکرده است.
وی همچنین تأکید کرد: برای حل مشکلات حوزه پرستاری، باید به دنبال راهحلهای زیرساختی و بنیادین باشیم. در غیر این صورت، اقدامات موقتی اگرچه ممکن است به طور گذرا برخی مسائل را برطرف کنند، اما در بلندمدت منجر به ترک خدمت نیروهای پرستاری خواهند شد. وی هشدار داد که بدون توجه به ریشهیابی و حل اساسی مشکلات، چالشهای این حرفه تشدید شده و ادامه این روند میتواند به بحران جدی در نظام سلامت کشور منجر شود.
نجاتیان در ادامه گفت: سال گذشته وزارت بهداشت آمار ۱۸۰۰ ترک خدمت از مشاغل رسمی را اعلام کرد که بخشی از این افراد پرستارانی هستند که به دلایل مختلف از جمله شرایط سخت کاری و حقوق ناکافی، مهاجرت را انتخاب میکنند. همچنین، برخی دیگر از پرستاران ترجیح دادهاند به کلی از کار کنارهگیری کرده و در منزل بمانند. وی هشدار داد که این روند نگرانکننده است و اگر اقدامات اساسی برای بهبود شرایط کاری و معیشتی پرستاران انجام نشود، شاهد تشدید این مسئله در آینده خواهیم بود.
وی با تأکید بر ضرورت حفظ و نگهداشت نیروهای پرستاری، نسبت به افتتاح تختهای بیمارستانی جدید بدون توجه به تأمین نیروی انسانی لازم هشدار داد و گفت: در صورت تداوم این روند، با بحران جدی مواجه خواهیم شد و شاهد خالی شدن بیمارستانها از نیروهای پرستاری خواهیم بود. وی افزود: افزایش تعداد تختهای بیمارستانی بدون جبران کمبود نیروی پرستاری، تنها فشار کاری بر پرستاران موجود را بیشتر میکند و این مسئله میتواند به تشدید ترک خدمت و کاهش کیفیت خدمات درمانی منجر شود.
رئیس سازمان نظام پرستاری با بیان این موضوع که وعده استخدام پرستاران که ۵ ماه پیش داده شده بود، هنوز محقق نشده است، اظهار کرد: با وجود کمبود ۱۰۰ هزار نیروی پرستاری در کشور، سازمان امور اداری و استخدامی تاکنون مجوز جذب ۱۵ هزار پرستار را که از سوی ریاست جمهوری و وزیر بهداشت نیز تأیید شده بود، صادر نکرده است. وی افزود: حتی اگر امروز این مجوز صادر شود، فرآیند استخدام و گزینش پرستاران حداقل ۵ تا ۶ ماه زمان خواهد برد. این تأخیرها در حالی رخ میدهد که سیستم سلامت کشور با فشار کاری شدید و کمبود نیروی پرستاری مواجه است و ادامه این روند میتواند به بحرانی جدی در ارائه خدمات درمانی منجر شود.
نجاتیان با اشاره به تلاشهای سازمان نظام پرستاری برای حل دائمی مشکل کمبود نیروی پرستاری، توضیح داد: ما سعی کردیم این موضوع را یکبار برای همیشه در مجلس مطرح و به نتیجه برسانیم. وی افزود: اختلاف نظر ما با سازمان امور اداری و استخدامی بر سر استاندارد تعداد پرستار به ازای هر تخت بیمارستانی وجود دارد. به گفته او، باید شرایطی فراهم شود که سالانه بین ۱۰ تا ۱۵ هزار پرستار جذب شوند و همزمان، بازنشستگی پرستاران نیز به موقع انجام شود تا تعادل نیروی انسانی در این حوزه حفظ گردد. وی تأکید کرد که بدون برنامهریزی بلندمدت و جذب مستمر نیرو، حل مشکل کمبود پرستار ممکن نخواهد بود.
نجاتیان در مورد موضوع مهاجرت نیروهای پرستاری اظهار کرد: پرستاران ما امروزه بین گزینههای مختلفی که برای کار دارند، انتخاب میکنند. قشر جوان به دنبال محیطهای کاری هستند که رضایت شغلی بیشتری برای آنها فراهم کند و در این میان، مسئله وضعیت معیشتی و درآمد به یکی از مهمترین عوامل تصمیمگیری تبدیل شده است. وی افزود: اگر نتوانیم شرایط کاری و معیشتی پرستاران را بهبود بخشیم، شاهد ادامه روند مهاجرت و حتی ترک خدمت آنها خواهیم بود. این موضوع نیازمند توجه فوری و اقدامات اساسی از سوی مسئولان است تا بتوانیم نیروهای پرستاری را در کشور حفظ کنیم.
نجاتیان در مورد روند مهاجرت پرستاران توضیح داد: در چند ماه گذشته به دلیل تعطیلات سال نوی میلادی و محدودیتهای مرتبط با آن، شاهد افزایش آمار مهاجرت پرستاران نبودهایم و حتی آمار کاهشی بوده است. با این حال، این کاهش را به معنای توقف یا کاهش تمایل به مهاجرت نمیدانیم، چرا که بررسیهای میدانی ما نشان میدهد که بسیاری از پرستاران همچنان تمایل به مهاجرت دارند. وی افزود: برخی کشورها مانند کشورهای اروپایی در گذشته تعداد زیادی نیروی پرستاری جذب کردند، اما اکنون میزان جذب خود را کاهش دادهاند. با این وجود، بسیاری از کشورهای دیگر همچنان درهای خود را به روی پرستاران باز گذاشتهاند و این موضوع میتواند به ادامه روند مهاجرت پرستاران ایرانی منجر شود.
نجاتیان در ادامه گفت: برخی کشورها که نیاز مبرم به نیروی پرستاری دارند، حتی استانداردهای خود را کاهش دادهاند تا بتوانند تعداد بیشتری نیرو جذب کنند. وی تأکید کرد که این مسئله تنها مختص ایران نیست و بسیاری از کشورهای دیگر نیز با این چالش مواجه هستند. به گفته او، سازمان جهانی بهداشت به این موضوع ورود کرده و در تلاش است تا خسارتهای ناشی از مهاجرت نیروهای پرستاری از کشورهای در حال توسعه را جبران کند. وی افزود: ما در ایران نیروهای پرستاری توانمند و آموزشدیدهای تربیت میکنیم، اما متأسفانه بسیاری از این نیروها به کشورهای دیگر مهاجرت میکنند و این موضوع باعث از دست رفتن سرمایههای انسانی ارزشمند در کشور میشود.
نجاتیان با اشاره به سیاستهای معافیت مالیاتی دولت برای برخی گروههای خاص مانند پزشکان متخصص و قضات، اظهار کرد: در کنار این گروهها، پرستاران نیز شایسته توجه ویژهای هستند، اما به نظر میرسد که در برخی نهادها مانند سازمان برنامه و بودجه و سازمان امور اداری و استخدامی، این دیدگاه مثبت نسبت به پرستاران وجود ندارد. وی تأکید کرد که پرستاران به عنوان یکی از ارکان اصلی سیستم سلامت، نیازمند حمایتهای بیشتری هستند و باید در سیاستهای حمایتی دولت جایگاه مناسبی داشته باشند. این عدم توجه میتواند به تشدید مشکلات این قشر و افزایش تمایل آنها به ترک خدمت یا مهاجرت منجر شود.
نجاتیان با تأکید بر این موضوع که سازمان نظام پرستاری و وزارت بهداشت بارها درخواست معافیت مالیاتی برای پرستاران را به سازمان برنامه و بودجه ارائه کردهاند، اظهار کرد: متأسفانه این درخواستها در نهایت به مجلس ارائه نشد. وی افزود: تا زمانی که سیاستگذاران و تصمیمگیرندگان دولت به طور جدی مشکل کمبود پرستار و نیاز به حمایت از این قشر را درک نکنند، این معضل همچنان پابرجا خواهد ماند. او خاطرنشان کرد که بدون حمایتهای لازم، بهبود شرایط کاری و معیشتی پرستاران امکانپذیر نخواهد بود و این موضوع میتواند به تشدید بحران کمبود نیروی پرستاری در کشور منجر شود.
